به گزارش مجله خبری نگار/سلامت نیوز دکتر منصوره پژمان منش فلوشیپ فوق تخصصی ناباروری، IVF و لاپاراسکوپی نوشت: هر خانمی با تعداد معینی فولیکول ریز در تخمدان بدنیا میآید و این تعداد به مرور زمان کاهش یافته تا اینکه در سنین یائسگی به میزان بسیار کمی میرسد. کاهش ذخیره تخمدان با کاهش قابلیت باروری خانمها همراه است. بسته به اینکه سرعت رشد کم یا زیاد باشد سن یائسگی در بانوان متفاوت است.
علل کاهش ذخیره تخمدان
امروزه کاهش ذخیره فولیکولهای تخمدان در خانمها درسنین پایین تری نسبت به قبل اتفاق میافتد. گاهی ذخیره تخمدان بدون هیچ علت شناخته شدهای رخ میدهد.
علل شناخته شده کاهش ذخیره تخمدان شامل:
افزایش سن
ژنتیک
شیمی درمانی و پرتو درمانی
جراحی تخمدان
مصرف سیگار و قلیان
آالودگیهای محیطی
بیماریهای خود ایمنی
اندومتریوز
سندرم x شکننده
استرس
علائم کم شدن ذخیره تخمدان
کم شدن ذخیره فولیکولی تخمدان که منجر به نارسایی تخمدان میشود با علایمی همراه است و گاهی ممکن است فرد هیچ علامت هشدار دهندهای نداشته باشد. یعنی در بسیاری موارد سیکل قاعدگی ممکن است به روال قبل باشد، اما از نظر قابلیت باروری، تخمدان ضعیف شده باشد.
علائم کاهش ذخیره تخمدان شامل:
تاخیر پریود
قطع شدن پریود
کوتاه شدن سیکل قاعدگی
ناباروری
علائم یائسگی (گرگرفتگی، خشکی واژن، کاهش میل جنسی و.)
تشخیص نارسایی تخمدان
تشخیص نارسایی تخمدان با شرح حال و انجام یکسری ازمایشات هورمونی انجام میشود. ازمایش ذخیره تخمدان و AMH در خانمهایی که مشکل ناباروری هم دارند در خواست میگردد.
درمان قطعی کاهش ذخیره تخمدان
بانوانی که با علایم نارسایی تخمدان و یا تشخیص یائسگی زودرس مواجه هستند، جهت درمان قطعی کاهش ذخیره تخمدان یا پیشگیری از ادامه روند نارسایی تخمدان به بهترین پزشکان فوق تخصص زنان و ناباروری مراجعه میکنند.
در واقع درمان قطعی برای پیشگیری یا تاخیر این روند وجود ندارد. اما خودداری از مصرف سیگار و قلیان و نیز رفع شرایط استرس زا و مصرف برخی مکملها و انتی اکسیدانها توصیه میشود. پی ار پی تخمدان در بعضی خانمها که هنوز یائسگی زودرس اتفاق نیفتاده میتواند یکی از روشهای مؤثر باشد. مهمترین اقدام درخانمها یا دختران جوان که با کاهش ذخیره تخمدان مواجه میشوند، حفظ باروری در آینده است.
حفظ باروری در کاهش ذخیره تخمدان
توصیه میکنیم بانوانی که علت ژنتیکی و ارثی برای یائسگی زودرس و نارسایی تخمدان دارند، زودتراز سن موعد یائسگی در خانواده خود، جهت باروری اقدام کنند.
همچنین قبل از جراحی تخمدان مخصوصا جراحی اندومتریوما، تحت نظر پزشک فوق تخصص نازایی، ازمایش ذخیره تخمدان انجام شده و جهت فریز تخمک و فریز جنین اقدام کنند.
اما در افرادی که نارسایی شدید تخمدان اتفاق افتاده و شرایط عملکردی تخمدان به سمت یائسگی پیش رفته، تنها راه بارداری، استفاده از تخمک اهدایی میباشد.